Ram Tinthei: Australia ah hawikom le chungkhat a ngeimi paoh nih 202 visa sok cio u

Ram Tinthei: Australia ah hawikom le chungkhat a ngeimi paoh nih 202 visa sok cio u

Ram Tinthei: Hlan ahcun 202 visa soknak form 842 ahkhan ‘chungkhar’ lawng auh a ngah tiah an rak ttial nain atu cu an remh cang.

‘Hawikom le chungkhat sawsawh’ zong auh khawh a si tiin an remh cang. Hawikom le chungkhat sawsawh (pu le tu, ni/ttang, tbk.) in aa au khomi zong an um len.

Cucaah, Australia ah nan chungkhar minung an um lo zongah hawikom le chungkhat nan ngeih paoh ahcun 842 form in khan 202 visa sok cio uh ti ka duh ngai.

Cohlan lomi (reject) zong nan tampi ko lai nain, a ngahmi zong nan um len lai.

Nangmah na case bak kha a biapi bik si ko. Ttha tein na case na remh paoh ahcun hawikom le chungkhat sawsawh in nan i auh zongah nan ngah kho ko.

Nain, certificate deu le catlap deu telh bak hlah uh.

Australia um Chinmi cheukhat cu rammi (citizen) an sok tikah nauchuak certificate deu le chungkhar milu relnak cazin deu an ap ruangah harnak an tong len.

Australia upadi ahcun, citizen a ngah rih lomi pawl nih catlap deu an ap ahcun an chuahkehnak ram ah tthawl khawh an si.

842 form nan phit tik zongah, catlap deu telh hrimhrim hlah uh. Chungkhar minung nan si lomi hna ‘unau kan si’ ti bantukin tuah hlah uh. Nan case tu kha ttha tein tuah khawh i zuam uh.

Ramtinthei

2013 ahkhan, ‘202 visa a sokmi lak ahhin ramdangmi vialte nakin Chinmi usape nan si lai’ tiah Australia ramkhel party pakhat nih a rak kan chimh. Australia cozah nih cun Chinmi a kan dawt ngai ko.

Cun, tangka liam (CSP) in aa aumi nan um ahcun thachiat awk si lo. Atutiang ah tangka liam (CPP le CSP) in aa aumi an sung ti ka thei bal rih lo.

Cheukhat balte cu sokpiaktu (APO) nih ‘kan in sok piak hna lai lo’ an ti hna caah $275 an sung kho men. APO nih sokpiakmi lehlam cu cozah nih visa pek lo ti hi ka thei bal rih lo.

Australia um Chinmi hna nih Chin Humanitarian Action Program (C.H.A.P) kan dirh cang. Australia Chin community le khrihfabu vialte i bawm in Malaysia le India um kan miphun hna nan caah a si khawh chungin cozah le ramkhel party kan ton peng hna lai.

Keimah zong thai zaan cun Australia ka kir tthan cang lai. Ka si khawh chungin ka va cawlcaang cuahmah ve lai.

Atu bantukin ICC hruaitu hna nih Chin miphun kip lungrual tein khuakhan ttinak nan tuahmi hi aa dawh tuk, kan upat tuk hna.

Malaysia i ICC hruaitu hna lungrual tein nan um bantuk hin Australia le ramdang zongah Chin miphun kip nih lungrual tein aw khat kan chuah tti hna ahcun zei thil kan tuahmi paoh kan hlawhtling ko lai.

Ram Tinthei cu, Malaysia ram i Cameron Highlands ah Chin miphun hna ei awk ngei loin an rak um lio ah Australia Chinmi bawmhnak a rung petu, Chin state leimin lio zongah Australia Chinmi bawmhnak a va petu hna a si.

Australia Chinmi aiawh in le amah pumpak zongin Australia MP le party member pawl a tong tawnmi, le Australia khua cozah thimnak zongah aa rak zuam vemi a si.

August 13 in 15 tiang Chin Ralzaam Kong Khuakhannak ah telpi ve dingin ICC hruaitu hna nih an sawm i Malaysia a ra, thai zaan ah a kir cang lai.

Chin Ralzaam Kong Khuakhannak ah an ceihmi pawl cu media ah ttial awk a tthat rih lo caah hnu deuh ah ICC hruaitu hna nih Chin mipi le media sinah tlamtling deuh in thawngthanhnak an tuah te lai.

Lian cu Seihnam Journal ah Editor-in-chief a rak ṭuan. UNHCR zung i RSC department ah kum 4 chung holhlet le calet a ṭuan pah in Faiceu Journal ah 'editor' in a rak bawm pah hna. 2016 ah The Chin Express a dirh i ni fatin Chin thawngpang le vawlei cung thawngpang phunkip a ṭial.